Data Vinci 25 : Yapay Zeka

Tahmini Okuma Süresi: 7 dakika

Bu yazı “Yapay Zeka” konusuna değinecek. Zekanın yapay olmayanın bile zor bulunduğu bu devirde “yapay zeka” elbette ki fularlı bir konudur. Yapay zeka, insan davranışlarını insan dışı varlıklar(panik yok üç harfliler değil) yani makinelere modellemektir diyebiliriz. Yapay zeka genellikle karşımıza bilim-kurgu filmlerinde çıkardı. Oysa gelişen teknoloji ve bilim sayesinde artık günlük hayatta birçok alanda kullanılan bir dal oldu. Yine yaygın kanının aksine sadece bilgisayar ile ilişkili bir alan değildir. Fakir bedenlerimiz ne kadar direnirse dirensin, yapay zekaya duyulan bu ilginin -şahsi ve tamamen varoş fikrim olmakla birlikte- kapitalizme hizmet ettiğini düşünebiliriz. İşin elit kısmında bizlere heyecan veren uygulamalar gözümüze çarpsa da “godamanlar” koli taşımak için, hediye paketlemek için, veri girişi yapmak için, araç kullanmak için insan istihdam etmek istemiyor. Bitti mi? bitmedi. Uçak pilotu, cerrah, bilim adamı… Tüm mesleklere otomatik, yorulmayan, sgk primi olmayan :), yıllık izne çıkmayan, tatava yapmayan matematiksel gerçekler doğrultusunda “bam bam bam” iş gören “robot”lar koyma fikri sermayeseverlerin ellerini ovuşturmasına neden oluyor, hâli hazırda kovulmamış:) bu işi başardıktan sonra kıdem tazminatı ödemek(umarım) kaydıyla emekliye ayıracağı çalışanlarına basıyor kırbacı. İşin şakası bir tarafa robotların fazlaca akıllanması kafalarda soru işareti yaratmıyor değil. Fütüristik bakış atan amcalarımız, önümüzdeki yıllarda şu an meslek kategorisinde olan hiç bir branşın ileride yer almayacaklarından da bahsediyor. Tamam şaka da, ne derler varoşlarda “her şakanın altında bir gerçek yatar.”

Neyse ki henüz Asimo’ya küfür ettirmeye çalıştığımızda, ne söylediğini anlamadım diyor. Gün gelir sol ön koldan çıkan bir yoğunlaştırılmış iyon tabancası beynimizi kızartabilir. İnsanoğlunu az buçuk tanıdıysam bu “şirin” robotlar silahlandırılır da. İşte o zaman “.aşak geçtiğimiz Asimo’lar, münasip yerlerimizden kan alacaktır.” Zira 3TB bellek bende de olsa hiçbir şeyi unutmamak için loglardım:)

Neyse güldük eğlendik. Gelelim daha ciddi konulara.

Yapay zeka, oldukça geniş bir uygulama alanına sahip “niş” bir konu. Doğal dil üretimi, konuşma, ajanlar ve botlar, makine öğrenmesi, donanım optimizasyonu, karar destek sistemleri, derin öğrenme, duygu analizi, robotik, biyometri, tıp gibi alanlarda çeşitli boşlukları dolduracak sistemler kurgulanabilmektedir. Evet doktorlar, her hastaya antibiyotik çakıp yolmama devri bitti. Boynunuza astığınız steteskoplar bile kurtaramayacak sizi. Dr.CrazyMachate aldığı numuneleri analiz ederek  şıp diye neyimiz var z-raporu gibi dökecek önümüze. Görüldüğü üzere salt fiziksel robotlardan değil, gelişmiş algoritmaları kullanarak çalışan uygulamalardan da bahsetmek mümkün. Yapay zekanın tarihçesine göz attığımızda Alan Turing karşımıza çıkmaktadır. Makine zekası tabirine erken dönemde rastlayabileceğimiz aygıtlar bu müstesna insan tarafından bizler portakalda vitaminken düşünülmüştür. Daha sonraki dönemlerde Newell ve Simon isimli bilim insanları Sembolik Yapay Zeka ve Sibernetik Yapay Zeka gibi kavramlar üzerinde çalışmıştır. Bu çalışmalar döner döner ve 2020 yılına gelindiğinde artık bir insan beyninin işlevselliğine erişmiş bir bilgisayarın 1000 dolar gibi bir fiyata satılacağı öngörülür. Takdir ederseniz ki teknolojik gelişmeler eksponansiyel (varoşlarda çılgın atarak) arttığı düşünülürse 2050 yılına gelindiğinde dünyadaki tüm insan beyin gücünden daha fazlasına sahip bir teknoloji 1000 dolar mertebelerinde olacak. Kaynak : https://tr.wikipedia.org/wiki/Yapay_zekâ 

Not: Opera tarayıcı sunmuş olduğu dahili vpn ile wikipedia erişimi sorununu çözüyor. Bu da ekstra bir bilgi olarak kayıtlara geçsin.

Yazı her ne kadar magazin boyutunda ilerlese de, teknik yorumunda ciddi matematik olduğunu az çok biliyorum. Çünkü bir gazla aldığım Yapay Zeka kaynak kitabını inceleyince içimdeki gaza gelmiş “Einstein” pısmadı değil. Elsevier’da, Springer’de, Scopus’ta yapay zeka alanında yayınlanmış “makale”lere baktığımda anladım ki bu başlık altına ne yazsam “GG” olacak. İşin teorik bir jargonu olmasının yanında, kullanılan karmaşık matematik modelleri ve algoritmalarında  olduğunu göz önüne almak gerekiyor.

TL;DR

WestWorld izleyince, Teknolojik haberlerde görünce falan iyi, hoş, güzel konu. Ancak küçümsenmeyecek boyutta bilim(matematik, fizik, genetik, elektronik gibi) içeren bir dal. Tarih bilim mi? O da bana kalsın. Tamam tamam sosyal bilim hadi.. Küstürmeyelim tarihçileri.

O yüzden okurken çok güzel ve zevkli fakat 250 liraya robot yapılır, anahtar teslim yapay zeka projesi, robota format 50 TL, robotunuz en üstte çıksın 100 TL’ye gibi kazanç kapılarını, ara mahalle bilgisayar dükkanlara açması henüz olası görünmüyor.  Yine de bir tereddütüm yok değil:)

Faydalı Linkler:

  • Fizikist sitesinde yapay zeka ile ilgili güzel yazılar bulabilirsiniz.

https://www.fizikist.com/etiket/yapay-zeka/

  • Yapay zeka ile ilgili Türkçe yazılar içeren güzel bir portal

Yapay Zekâ – Türkiye’nin en büyük Yapay Zekâ portalı

  • Haftalık bültene abone olabileceğiniz bir site

http://aiweekly.co

  • Westworld isimli diziyi izlerseniz, yapay zeka ile ilgili kurulan hayellerin bile artık gerçeğe ne kadar yaklaştığını görebilirsiniz. Bu da yumuşak yetenek (soft skill) olarak kayda geçsin.

Faydalı olması dileklerimle.
 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *